Polski nauczyciel w Wielkiej Brytanii
Polskie kwalifikacje nauczycielskie – przełożenie na system brytyjski
Osoby, które posiadają uprawnienia do nauczania w Polsce, mogą poszukać pracy w swoim zawodzie także w Wielkiej Brytanii.
W celu uzyskania prawa do nauczania i potwierdzenia kwalifikacji nauczycielskich niezbędne jest uzyskanie statusu Qualified Teacher Status (QTS).
QTS to akredytacja wydawana nauczycielom spełniającym standardy zawodowe w Wielkiej Brytanii, niezbędna do pracy nauczycielskiej w szkołach i innych instytucjach edukacyjnych. Bez QTS nauczyciel nie może być zatrudniony jako wykwalifikowany nauczyciel w szkołach państwowych. QTS nie jest wymagany przy staraniu się o pracę asystenta nauczyciela (Teaching Assistant). Nie polecamy jednak odkładania nostryfikacji dokumentów potwierdzających kwalifikacje zbyt długo w czasie, by nie zawęzić perspektyw rozwoju zawodowego.
Osoby posiadające uprawnienia do nauczania w Polsce, automatycznie uzyskują takie same prawa w wielkiej Brytanii i nie muszą w tym celu przechodzić żadnych szkoleń.
Aby zyskać QTS należy wypełnić formularz on-line. Można tu znaleźć wszystkie przydatne informacje.
Pracy w zawodzie można zacząć szukać jeszcze podczas oczekiwania na QTS. W trakcie oczekiwania na QTS łatwiej znaleźć pracę jako Teaching Assistant (asystent nauczyciela) lub Supply Teacher (nauczyciel na zastępstwo). Ma to swoje zalety, ponieważ pozwala wdrożyć się w angielski system edukacji oraz poznać wszystkie procedury związane z pracą nauczyciela; będzie to z pewnością atutem podczas starania się o pracę jako wykwalifikowany nauczyciel.
Warto również zarejestrować się w specjalizującej się w zatrudnianiu nauczycieli agencji, gdyż większość szkół szuka pracowników właśnie za ich pośrednictwem.
Kolejnym krokiem po znalezieniu pracy lub agencji zatrudnienia jest przedstawienie świadectwa o niekaralności – Disclosure and Barring Service check (DBS), wcześniej Criminal Chceck Record; które zgodnie z prawem jest wymagane od osób starających się o pracę nauczyciela. Istnieją 3 rodzaje zaświadczeń o niekaralności: standard, enhanced, enhanced with list checks. W przypadku pracy z dziećmi, obowiązuje tzw. enhanced check. Samemu nie można wnioskować o „enhanced check”, w naszym imieniu zrobi to szkoła, która nas zatrudnia lub agencja pracy, w której chcemy się zarejstrować. Zaświadczenie o niekaralności (DBS check) nie ma określonego terminu ważności; pracodawca indywidualnie ustala, z jaką częstotliwością będzie odświeżane świadectwo o niekaralności.
Więcej informacji na temat świadectwa niekaralności można znaleźć poniżej:
W Wielkiej Brytanii nauczyciel pracujący na pełen etat pracuje zazwyczaj 37 godzin tygodniowo. Zajęcia zaczynają się zazwyczaj pomiędzy 8.30 a 9.15 i kończą pomiędzy 15.15 a 16.00. Nauczyciele pracują także poza godzinami nauczania: planują lekcje, poprawiają prace uczniów oraz uczestniczą w dodatkowych wydarzeniach, jak wieczory rodzicielskie oraz wyjścia i wycieczki szkolne. Nauczyciele pracują zazwyczaj 39 tygodni w roku, a rok szkolny podzielony jest na trzy trymestry: jesienny (od września do grudnia), wiosenny (od stycznia do kwietnia) i letni (od kwietnia do lipca). Na każdy trymestr przypada tydzień wolnego dla uczniów tzw. „half-term”. Daty przerw świątecznych i wakacji są ustalane przez poszczególne szkoły i władze lokalne, jednak zasadniczo „half – terms” przypadają kolejno na koniec października/początek listopada, połowę lutego oraz na przełom maja i czerwca. Wakacje przypadają na koniec każdego trymestru: dwutygodniowe wakacje
rozdzielają trymestr zimowy od wiosennego oraz wiosenny od letniego. Na koniec trymestru letniego przypadają sześciotygodniowe wakacje.
Szczegółowe informacje na temat zawodu nauczyciela w UK z podziałem na specjalizacje można znaleźć na stronie National Careers Service website.
- Early Years Teacher (nauczyciel klas przedszkolnych)
- Primary School Teacher (nauczyciel wczesnoszkolny)
- Secondary School Teacher (nauczyciel szkoły średniej)
Nauczyciele poszukujący pracy mogą również znaleźć wiele wskazówek na stronie The Department for Education oraz na stronieNational College for Teaching and Leadership.
Informacje dla nauczycieli planujących powrót do Polski
Informacje te odnoszą się do tych, którzy nabyli kwalifikacje/doświadczenie w Polsce i chcieliby kontynuować karierę nauczycielską po powrocie z Wielkiej Brytanii.
Nie ma okresu maksymalnej możliwej przerwy w pracy nauczyciela, aby nie utracić prawa do wykonywania zawodu. Dawniejsze maksymalne 5 lat przerwy w uprawianiu zawodu dziś już nie obowiązuje.
Po powrocie z zagranicy, niezależnie od długości pobytu poza krajem, można kontynuować pracę jako nauczyciel.
Kwestią istotną jest stopień awansu zawodowego nauczyciela.
Stopnie awansu zawodowego nauczyciela wprowadzono w Polsce w roku 2000. Są one następujące: nauczyciel-stażysta, kontraktowy, mianowany, dyplomowany i profesor oświaty.
Jeżeli nauczyciel wyjechał z Polski przed rokiem 2000, to po powrocie może pracować jako nauczyciel, lecz w najniższym stopniu awansu, czyli jako nauczyciel-stażysta. Ten etap w rozwoju zawodowym nauczyciela trwa 9 miesięcy, po którym to okresie uzyskuje się status nauczyciela kontraktowego. W uzasadnionych przypadkach, na zasadzie uznaniowej, dyrektor szkoły może uznać dorobek powracającego nauczyciela za wystarczający, aby umożliwić pominięcie okresu pracy w stopniu nauczyciela-stażysty i od razu przyjąć do pracy w stopniu nauczyciela kontraktowego. Nie ma możliwości, aby ‘przeskoczyć’ więcej niż tylko ten jeden stopień awansu zawodowego nauczyciela. Na zmianę nie wpłynie nawet fakt pracy jako nauczyciel w Wielkiej Brytanii przez długi czas bądź fakt posiadania odznaczeń za tę pracę zdobytych podczas pobytu za granicą, np. Medalu Komisji Narodowej, nadawanego przez (Ministerstwo Edukacji Narodowej) MEN. Medal KEN nadaje się za zasługi dla oświaty, lecz nie jest to odznaczenie nadawane wyłącznie nauczycielom, ale także na przykład prezesom organizacji oświatowych, dobroczyńcom oświaty etc., dlatego też bycie laureatem Medalu nie wpływa na stopień awansu zawodowego nauczyciela.
Jeżeli nauczyciel wyjechał z Polski po roku 2000, po powrocie do kraju może kontynuować pracę jako nauczyciel w tym stopniu awansu zawodowego, który uzyskał przed wyjazdem i przerwaniem pracy.
Lata pracy nauczyciela, który po przyjeździe do Wielkiej Brytanii uzyskał status nauczyciela w kraju pobytu i pracował jako nauczyciel, bądź też pracował jako asystent nauczyciela w szkole brytyjskiej, również nie wpłyną na stopień rozwoju zawodowego nauczyciela w systemie polskim.
Nauczyciel w Polsce zatrudniony jest w oparciu o Kartę Nauczyciela, rozporządzenie prawne nadające zadania nauczycielowi w polskim systemie oświaty. Nauczyciel w Wielkiej Brytanii ma zupełnie inne zadania, nadane w innym systemie, co uniemożliwia przeliczenia czasu pracy na polski system awansu zawodowego nauczyciela.
Akty prawne regulujące wyżej omówione kwestie to:
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie uzyskania stopni awansu zawodowego nauczyciela
- Karta nauczyciela
Właściwy organ w Ministerstwie Edukacji Narodowej do kierowania zapytań na powyższe tematy to Departament Strategii i Współpracy Międzynarodowej, tel. (+48) 022 3474312.
Mówiąc o stażu pracy nauczyciela, nie mówimy o stażu emerytalnym, który jest osobnym zagadnieniem.
Na stronie ZUS znajdują się informacje o tym, które jednostki ZUS są właściwe do spraw zatrudnienia w krajach UE/EOG/Szwajcarii oraz państwach, z którymi Polskę łączy umowa międzynarodowa o zabezpieczeniu społecznym.
Jak podano na stronie ZUS, osoby zainteresowane mogą kierować do wyżej wymienionych jednostek pytania dotyczące:
- zasad nabycia prawa do emerytur i rent przez osoby posiadające okresy ubezpieczenia w Polsce i za granicą we wskazanych państwach
- zasad obliczania wysokości takich emerytur i rent
- zasad wypłaty oraz transferu ww. świadczeń do państwa zamieszkania
- procedur i formularzy stosowanych przy ubieganiu się o świadczenia z ZUS oraz z państw związanych umowami
- innych kwestii związanych z obsługą spraw emerytalno-rentowych pozostających w kompetencji ZUS